Gender en samenleving

maatschappelijke ontwikkeling

Photo by T. Chick McClure on Unsplash

 

 

 

 

 

Niets lijkt zo veelbesproken in onze samenleving als gender. Naast het traditionele beelden op man- en vrouw zijn, zijn er talloze kleuren en belevingen van het eigen geslacht. Vaak gaat dit onderwerp hand in hand met woorden als ‘keuzevrijheid’, ‘autonomie’, ‘onafhankelijkheid’ en ‘beleving’. De gloednieuwe en groeiende publieke acceptatie van transgenders ( wikipedia)  is een goed voorbeeld van ontwikkelingen op het gebied van genderbeleving. Op de Belgische website ‘Genderklik ‘wordt duidelijk uitgelegd wat er precies verstaan wordt onder biologische sexeverschillen en sociale genderverschillen. Voordat er in de klas gesproken wordt over dit onderwerp is deze website een handige tool om in te lezen.

Photo by REVOLT on Unsplash

Man – en vrouwbeelden

In een samenleving zijn vaak sporen te vinden van eeuwenoude overleveringen en tradities van man en vrouw-beelden. Deze beelden zijn misschien wat achterhaald als je ze vergelijkt met  westerse moderne maatschappelijke ontwikkelingen. Mannen zorgen voor inkomen en vrouwen zorgen voor het gezin in deze beleving. Ook de toegeschreven emoties komen vaak uit een oudere en diepere laag.

Vrouwen zijn ‘zwak’, misschien wel ‘neurotisch (Freud). Van de heren wordt verwacht dat ze ‘sterk en stoer zijn’. Er is een boel veranderd in een relatief korte tijd. In een klas leven vaak veel onbewuste man en vrouwbeelden. Het is interessant deze beelden eens te onderzoeken.

In veel religies zijn man en vrouw beelden ook aan verandering onderhevig. De meeste religies ervaren man en vrouwen als gelijkwaardig aan elkaar. Van oudsher hebben mannen en vrouwen hun eigen taken , die door een goddelijke macht zo zijn gewild. Het krijgen van kinderen wordt vaak hoog aangeschreven en vrouwen zijn dan vaak de opvoeders. In de liberale moslimgemeenschappen is het normaal om als jonge vrouw te studeren, maar net als bij traditionele Christenen wordt het moreel en religieus opvoeden van kinderen hoger aangeschreven. Dit wordt gezien als een goddelijke orde: ‘het gezin is de hoeksteen van de samenleving‘ is dan de oude leus van de CDA uit de vorige eeuw alweer. Vanuit de christelijke gedachtegoed wordt het gezin als roeping en als eerste kerk gezien waarvan de man het hoofd is. Er zijn talloze ideeën over man en vrouw in religies. vaak zijn ze complex en vermengd met cultuur en traditie.

Photo by Theodore Goutas on Unsplash

 

discussie

Nederland is te klein als Baudet ( artikel Parool) in een boekrecensie een tegengeluid laat horen en de feministische samenleving als iets kwaads beschouwt. Zou het een taboe worden om in de toekomst nog waarde te hechten aan een traditionele rolverdeling in het huishouden, de samenleving of gescheiden plekken in moskee of synagoge? Er wordt publiekelijke verontwaardigd gereageerd op het idee van een scheiding tussen man en vrouw in het openbaar vervoer in België, volgens dit artikel. in het Parool verscheen afgelopen maart een artikel over de minder gezellige sfeer in de Nederlandse huiskamers als de vrouw kostwinner blijkt te zijn. De man blijkt nog steeds gesocialiseerd te zijn met de gedachte dat werk zijn identiteit bepaald.

Sire heeft in 2017 een campagne gevoerd om ‘jongens jongen te laten zijn’. Hier is ook veel discussie over ontstaan. Bekend is de omstreden proeven met kinderen die opgevoed worden in een genderneutrale omgeving:  Zie dit artikel over ‘De voordelen en uitdagingen van genderneutraal opvoeden’ Uiteindelijk leidt deze discussie tot de vraag wat de kern , het wezenlijke, nu uiteindelijke is van onze genderbeleving. Is het biologisch bepaald of toch de socialisatie? Er zijn talloze onderzoeken aan gewijd die makkelijk te vinden zijn op internet.

Photo by Jorge Saavedra on Unsplash

mediawijsheid

Hoe wij omgaan met onze genderbeleving heeft invloed op de economie, werkgelegenheid, politiek, sociaal debat , gezin en vrije tijd. Media werkt hierin twee kanten op: Media is een uiting van genderbeleving, én media oefent invloed uit op de genderbeleving.Een mooi voorbeeld hiervan is de Oostenrijkse Conchita Wurst. Zij won in 2014 ( video optreden) als eerste transgender het Eurovisie Songfestival. Iedereen op straat wist ervan en vond er wat van. Zo’n groots optreden in Europa ís beïnvloed en zál beinvloeden. Het ontketent een discussie of ten minste onderwerp voor gesprek . Dit gesprek vindt plaats op verschillende niveaus: in columns, praatprogramma’s , Youtubekanalen etc.

Verschillende influencers gebruiken het onderwerp jongens en meisjes , zoals Dutchtuber , Dylan Haegens, en Gio. Koefnoen heeft bijvoorbeeld een reeks filmpjes over ‘typische vrouwen: Ipie op de camping , poolse vrouwen en gymnastiek voor de vrouw.Er bestaan ook stereotyperingen over mannen , zoals How to  be a real man van ultra Spiritual en Najib Amhali over zijn scheiding.Het forum voor de actuele discussie en toonplaats van ontwikkelingen bevindt zich in de media.  Op televisie , internet , krant en politiek leeft het onderwerp ‘gender’ op verschillende manieren.

In de les

Lessen geven over dit thema is een mooie kans om de leerlingen hun ‘mediawijsheid’ te laten ontwikkelen. Het is spannend om de leerlingen hun weg te laten vinden in de talloze over elkaar buitelende meningen op internet. Hier wordt goede voorbereiding en begeleiding gevraagd van de docent. Het zou de bedoeling moeten zijn om een kritische en bewuste houding ten overstaan van nieuws en mediatrends te ontwikkelen.

Netwerk Mediawijsheid is in 2008 als project opgericht op initiatief van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Elk jaar is er eind November een ‘week van de mediawijsheid’. Hier kunnen ook scholen een project rond mediawijsheid in geven.

Tips voor in de les

– Laat leerlingen zelf brainstormen hoe hun vrouw of manbeeld is. Dit kan door een Wordcloud op Mentimeter of door stellingen op te werpen waar leerlingen op kunnen regeren. Het is leuk om rode en groene kaartjes uit te delen en de leerlingen positief of negatief te laten reageren op stellingen.

– Bespreek in de klas welke eigenschappen een écht man of échte vrouw moet hebben. Verzamel deze gegevens samen en laat leerlingen online een stereotype beroemdheid zoeken die beantwoord aan dit beeld. Bespreek met elkaar wat werkelijkheid is en ideaal.

– Laat leerlingen online naar artikelen of filmpjes zoeken die man en vrouwbeelden bevestigen of juist niet!. Denk hiervoor aan de filmpjes van bijv. Koefnoen of het succes van de Gay Pride.

– Onderzoek met de klas welke regelgeving er eigenlijk is rond gender en over rechten en plichten. Ook kunnen oude trouwteksten worden opgezocht of oude teksten over het leven van de ouderwetse huisvrouw.(artikel).

Lesformulier

Onder deze link het lesformulier gender die toepasbaar is in de les.