De emancipatie van de Dalits

 

De Emancipatie van Dalits

Politiek én religieus: het Kastenstelsel

Binnen het Hindoeïsme heerst al duizenden jaren het onderscheid tussen mensen in de vorm van kasten. Dit kastenstelsel is van oorsprong een maatschappelijke ordening in Noord India, vergelijkbaar met een standenmaatschappij.  Door de komst van de Ariërs, Indo-Europeanen, 1500 jaar geleden in die samenleving, veranderde er nogal wat. Dit volk zag zichzelf,  als lichtgekleurde mensen , als superieur boven de inheemse, donkere bevolking. Zij wilden alleen de hogere kasten in dienst, en het liefst diegenen met een blankere huidskleur. Er ontstond een extra laag, onder de boeren; de onaanraakbaren, of de Dalits. Deze mensen, vaak donkerder van huid, moesten de klussen opknappen die niemand anders wilden doen. Overzichtelijke, maar uitgebreide informatie kun je vinden op deze site over India reizen.

religieus

Het kastenstelsel komt uit de Rigveda (1500-1000 v.Chr.) In dit geschrift wordt over het lichaam, en de onderscheiden lichaamsdelen,  van de God van de scheppende krachten gesproken:  Purusa. uit dit lichaam worden de vier sociale klasses: de varna’s  geboren. In latere geschriften wordt uitgewerkt dat de schepper van de vier lichaamsdelen, Brahman, de oppergod, de maatschappij ook in vier delen heeft ingedeeld.

Afbeeldingsresultaat voor kastensysteem india lichaamkijktips

  •  Een handige video voor de onderbouw ( school-t.v.) met een uitleg over dit kastenstelsel vind je hier.
  • Onder deze link vind je een video met veel bruikbare informatie vanuit het perspectief van jongeren die op reis zijn in India en die geraakt worden door de armoede van de Dalits in de samenleving.
  • Een wat ouder filmpje, maar met veel foto’s en beeldmateriaal voor een goede impressie vind je hier.
  • Jelle Brandt Corstius heeft een prachtige documentairereeks opgenomen over het leven in India. Dit is goed materiaal om in de klas te laten zien voor meer diepgang en achtergrond.

Modern India

Hoewel India moderniseert, en zeker in de steden de kastenverschillen vervagen, is dit onderscheid nog steeds duidelijk zichtbaar als je kijkt naar gelijke kansen en gelijkwaardigheid van de bevolking. Het is tragisch om te zien hoeveel leed dit onderscheid veroorzaakt bij de Dalits. In India gaat het om 240 miljoen mensen die als Dalits geboren worden, en dus nooit van deze status af kunnen komen.Er blijken zo’n 60 a 80 geweldsdelicten per dag plaats te vinden. Dalits echter komen hiertegen steeds meer in opspraak en eisen hun bestaansrecht met dezelfde rechten als de hogere klassen.

Dalits kunnen tegenwoordig wel gewoon studeren. In alle lagen van de samenleving, tot aan de huidige Vice premier aan toe zijn er Dalits aan de macht. Toch blijven de verschillen bestaan. Toen eens een prominente Dalit- politicus een doek van een standbeeld van Gandhi trok om dit beeld te installeren, is het beeld daarna grondig gereinigd. Zo bestaat er een dus een Dalit billionair. Hier een korte video naar Youtube. Voor een lessenreeks met misschien ruimte voor een film is  Slum dog billionaire, waarin iemand uit de laagte kaste billionair wordt in een televisiespel.

En leuk voor een eigen onderzoekje is er een lijst met de rijkste Dalits. Omdat er sinds decennia plaatsen worden gereserveerd voor Dalit op universiteiten en hoge posities is het dus mogelijk geworden om economisch bevoorrecht te zijn op de op de hogere klassen. Zo zijn er ook voorbeelden van arme Brahmanen, uit de hoogste kaste. In dit Youtube filmpje protesteren ze tegen de positieve discriminatie van de lagere kasten, en willen ze ook voorrechten.

In Trouw zijn er een behoorlijk aantal mooie artikelen over de Dalits verschenen.:

  • Dit artikel gaat over Hindoe-Dalits die zich bekeren tot de Islam. Zij hopen dan op een beter bestaan.
  • Dit artikel gaat over de gedwongen ‘terugkeer’ van deze bekeerlingen tot het Hindoeïsme. Maar een zoekterm op Dalits levert al veel achtergrondinformatie op.

Hier een brochure met actuele gegevens en overzichten van de situatie van Dalits in India. Jignesh Mevani is een moderne activist die, net als vele anderen, moeite doet voor de bewustwording van de situatie en emancipatie van de Dalits. In Trouw  staat een uitgebreid artikel over hem.

Hindoeïsme

Binnen het Hindoeïsme gaat men er van uit dat je, als je je schikt naar je lot: je Dharma, en je je leven zo goed mogelijk leidt met alle religieuze verplichtingen, je zult incarneren in een hogere kaste. De laagste kasten worden dus in die zin zelf verantwoordelijkheid gehouden voor hun benaderde situatie. Door deze religieuze interpretatie is te begrijpen dat mensen uit hogere kasten niet snel opkomen voor de Dalits. Misschien zijn ze ooit zelf Dalits geweest in een eerdere incarnatie en denken ze dat ze deze hogere kaste verdiend hebben.

Photo by Karthikeyan K on Unsplash

Daarbij ligt de macht bij de mensen van hoge kasten en hebben ze baat bij de lage status van de Dalits voor de minder leuke klussen. Kortom, deze situatie is voor veel mensen volkomen normaal. Dat is een mooi gespreksonderwerp voor in de lessen.Kun je je voorstellen dat er mensen zijn die dit normaal vinden? Is dit een vorm van slavernij? Wát is in deze situatie eigenlijk het onrecht?

Politiek

Veel mensen denken bij de politieke hervormingen en onafhankelijkheid aan Gandhi ( video van Clipphanger). Gandhi  heeft vooral gepleit voor gelijkwaardigheid van de kaste van de Dalits. Hij wilde ze ‘Kinderen van God’ noemen. Zij, en de hogere kasten, moesten vooral inzien dat ze hun kaste met waardigheid moesten accepteren. Ook moesten zij van de naam ‘onaanraakbaren ‘af. Veel Dalits denken bij Dalit emancipatie vooral aan de activist AmbedkadnarAmbedkadnar was een tijdgenoot van Maatman Gandhi en een van de belangrijkste sociale hervormers van India. De jurist en econoom was grotendeels verantwoordelijk voor de Indiase grondwet, waarin het behandelen van Dalits als onaanraakbaar verboden is.
In de jaren twintig begon hij protesten tegen onaanraakbaarheid, onder meer bij openbare waterbronnen. Ook moedigde hij Dalits aan te stoppen met hun traditionele werk, zoals het opruimen van poep en dode koeien.
Zijn strijd bracht hem in botsing met Mahatma Gandhi. Gandhi, zelf afkomstig uit een hoge kaste, pleitte vooral voor eenheid binnen de Hindoegemeenschap. Ambedkar keerde het hindoeïsme de rug toe en bekeerde zich tegen het einde van zijn leven samen met een half miljoen volgelingen tot het boeddhisme’. Bron: Artikel uit trouw 

Betekenis voor de leerlingen.

Dit onderwerp lijkt ver van onze samenleving te staan, maar de menselijke motieven van deze emancipatie zijn zeker herkenbaar voor jongeren. Het onderwerp kan op verschillende manier benaderd worden: thema’s als onrecht, gelijkwaardigheid, opstand, samenleving, taboes, macht en onmacht kunnen besproken worden.

Lesideeën.

Het is wel belangrijk dat deze les niet op zichzelf staat. Als er al meerdere onderwerpen uit het Hindoeïsme besproken zijn sluit dit onderwerp mooi aan.

-Leerlingen maken een actiekrant/pamflet van  actievoerende Dalits. Daarvoor zoeken ze informatie op internet en bundelen deze samen. Vragen die onderzocht kunnen worden zijn bijvoorbeeld: Wat willen Dalits bereiken? , hoe ziet hun dagelijks leven eruit? met foto’s en persoonlijke verhalen ( van internet). Je kunt zelf bepalen welke vorm of voor welke doelgroep deze krant zou moeten zijn.

-Leerlingen zoeken uit hoe een leven van een Dalit eruit ziet. Ze zoeken dat uit voor een jongen/meisje van hun leeftijd. Denk ook aan muziekstijl, huisvesting, hobby’s en uitgaan. Ze verwerken dit in een verslag.

– Leerlingen werken uit wat uitsluiting ( bijv. basis van afkomst betekent). Dit kan zijn door het zoeken van filmmateriaal, een song of een blog over dit onderwerp.

-Leerlingen ervaren in rollenspelen hoe het voelt om uitgesloten te zijn

Bijv: Ter inleiding van de les gaan een paar leerlingen de gang op. De overigens krijgen instructie om ze volledig te negeren bij binnenkomst, en samen een spel te doen of een discussie te voeren.  Observeer wat de uitgestotenen doen en wat voor gevoel ze krijgen.

Of laat leerlingen een speech voorbereiden waarin ze pleiten voor gelijkwaardigheid en redenen opgeven voor het herinrichten/afbreken van het kastenstelsel.

Je kan de leerlingen bij binnenkomst gelijk de opdracht geven om uit te maken welke ( klein) aantal leerlingen bevoorrecht zijn en uitgesloten zijn van een vervelende taak ( bijvoorbeeld het klaslokaal opruimen na de les, of bedenk iets vervelends). Laat ze onderling uitmaken op basis waarvan deze tweedeling in de groep gemaakt kan worden. Bij een veilige groep kun je als docent opperen dat de hoogste cijfers van de laatste toets uitgesloten van de taak is, of iedereen met donker haar , veters in de schoenen etc. Observeer wat de groepsdynamieken zijn en geef dit terug aan de klas ter introductie van het thema.

Dit is een voorbeeld van een lesformulier Emancipatie van Dalits dat gebruikt kan worden.