Karmapunten

Karma in het Hindoeisme

Het begrip karma कर्म  wordt in de Upanishaden van het Hindoeïsme beschreven als resultaten van daden die worden geoogst in toekomstige levens. In de Upanishaden wordt beschreven hoe de mens zijn zelf of ziel atman vastzit in een cyclus samsara van reincarnatie. Dit proces van steeds opnieuw geboren worden wordt gekenmerkt door lijden dukkha. Het doel is dan ook om onszelf te bevrijden van dit lijden door bevrijding moksja te bereiken. Een van de wegen om dit te doen is via de spirituele kennis uit de upanishaden. Dan zal de atman van de mens terugkeren naar de goddelijke oorsprong, de goddelijke energie Brahman.

Karma in het boeddhisme

Het grote verschil met het Hindoeïsme is dat de meeste boeddhisten het geloof in de atman helemaal loslaten. Het lichaam heeft geen onveranderlijk element dat wij een zelf of een ziel kunnen noemen. Dat geloof leidt namelijk tot vastklampen en neigen tot bezit, iets wat we juist moeten voorkomen om het lijden van de wereld tegen te gaan. Daarom gaat het in het boeddhisme dikwijls over anatta (pali) of anatman (sanskriet), het niet-zelf. Karma is dan ook een minder persoonsgebonden fenomeen, maar wordt gezien als een bovennatuurlijke wet, de wet van karma of: de wet van oorzaak en gevolg. Alles wat er gebeurt wordt in gang gezet door iets wat daarvoor is gebeurd.

Hedendaagse karma-punten

man smiling sitting on bench grayscale photographyPhoto by Ali Morshedlou on Unsplash

Het begrip Karma wordt in onze spreektaal gebruikt als goed gedrag dat beloond moet worden en slecht gedrag dat bestraft moet worden. Als we zo kijken naar karma kunnen we de hele cultuur van ‘ratings’ en ‘reviews’ misschien als moderne karmapunten interpreteren. Hoever kunnen we gaan met het uitdelen van punten voor goed gedrag?

China

China kent elke burger score toe – ook voor internetgedrag 

 kopte de volkskrant in 2015. China is bezig een staat op te richten waarbij burgers constant gevolgd en geregistreerd worden bij alles wat ze doen. ‘Met behulp van de modernste internettechnieken gaat er individueel toezicht op de Chinese burgers worden uitgeoefend’ stelt de Belgische China-specialist Rogier Creemers, verbonden aan Oxford University in een interview. Hierbij is het de bedoeling dat de chinezen voor goede daden positieve punten krijgen en voor slechte daden aftrek. 

Black Mirror

Ook in Black Mirror is het idee van ratings uitgewerkt in de aflevering Nose Dive (Netflix). In deze aflevering volg je de hoofdpersoon Lacie die in een wereld leeft waar iedereen constant beoordeeld wordt op zijn of haar gedrag. Elk mens draagt een lens in zijn oog waarmee hij kan zien wat de rating is van andere personen en op basis van deze rating kan je privileges krijgen. Zo ontstaat er een modern kastensysteem op basis van toegekende punten.

Lesideeen

Ga naar aanleiding van een fragment uit Black Mirror en het nieuws uit China kunnen de leerlingen een mening vormen over de vraag of het wenselijk is om menselijk handelen op deze manier te bestraffen/belonen.