Joden als geuzennaam

Waar komen Joden toch vandaan?
Israel hier ver vandaan!
Wonen daar ook superjoden?
Ja daar wonen superjoden!
Vinden Joden voetbal fijn?
Als ze maar voor Ajax zijn!
lalalalala

Dit lied over ‘superjoden’ wordt regelmatig in de Johan Cruijff Arena, het Ajax-stadion, gezongen. Waar komt de affiniteit van Ajax-supporters met Joden vandaan?

Ajax is mede groot geworden door Joodse geldschieters. Dit zorgde ervoor, dat Ajax in 1918 voor het eerst landskampioen werd. De weg naar het toenmalige Ajax-stadion, de Meer, ging door de Joodse wijk. Deze combinatie heeft ervoor gezorgd, dat Ajax een ‘Jodenclub’ werd genoemd. Een ‘Jodenclub’ is iets anders dan een Joodse club zoals bijvoorbeeld WV-HEDW, dit is een club die opgericht is door Joodse mensen. 

Daarnaast heeft Ajax een aantal belangrijke Joodse mensen gekend, zowel spelers als in het bestuur. Hierdoor ontstond er een subcultuur die affiniteit had met het jodendom. 

Het gebruik van een geuzennaam zorgt ook voor een verbindende factor. Het gebruik van de naam ‘Joden’ is een deel van de indentiteit van de supporters geworden. Veel supporters gebruiken deze naam, zonder te beseffen wat er nu precies mee bedoeld wordt. Niet iedereen begrijpt de ophef over het gebruik van deze geuzennaam. Ze bedoelen het immers goed, er zit geen kwade gedachte achter. 

In de begin jaren ‘90 werd de strijd tussen rivaliserende voetbalclubs steeds heftiger. Er kwamen steeds meer rellen tijdens de wedstrijden in de stadions. De KNVB heeft in samenwerking met de leiding van voetbalclubs er aangewerkt, om dit geweld te minimaliseren. Dit is redelijk gelukt, maar is omgeslagen in verbaal geweld. 

Het gebruik van Joden als geuzennaam, roept ook een tegenreactie op. Zo worden er sissende gas geluiden gemaakt, en wordt er om Hamas geroepen. Deze reactie is niet zozeer om de Joden zelf, maar tegen de supporters van deze club. Zo worden er naar FC Twente vuurwerkgeluiden gemaakt. Er zit wel een ander aspect aan deze tegenreactie, aangezien deze spreekkoren niet antisemitisch zijn.  

Aan het begin van deze eeuw heeft het Ajax-bestuur besloten, dat er geen Israëlische vlaggen meer welkom zijn in het stadion. Mocht een supporter deze toch meenemen, dan gaat een beveiliger het gesprek aan. Ze proberen er niet te veel aandacht aan te geven, omdat ze gemerkt hebben, dat dit averechts kan werken.  

Je bent Joods als je een Joodse moeder hebt. Niet iedereen is het hier mee eens, maar dit is wel de meest gangbare mening. Mag een Ajax-supporter zich dan een Jood noemen? Ondanks dat hij geen joodse-religieuze achtergrond heeft. En zo ja, mogen tegenstanders daar dan op reageren? 

Superjoden van Ajax
In deze IDFA documentaire (10 augustus 2014) laat Nirit Peled het verhaal zien van supporters van Ajax en het gebruik van hun geuzennaam ‘Superjoden’. Aan het woord komen een aantal leden van de F-side (supporters uit de harde kern), Uri Coronel (oud-voorzitter), Salo Muller, fysiotherapeut en een holocaust-overlevende. 

Waar komt de geuzennaam joden toch vandaan
Dit artikel (2 januari 2014) gaat over de zoektocht van filmmaker Nirit Peled naar het gebruik van sommige Ajaxsupporters van de geuzennaam ‘superjood’.

Ajax-joden
In deze documantaire (8 mei 2016) van De Joodsse omroep en Frans Bromet, komen voetballers, supporters, leidinggevenden en bestuurders aan het woord over het gebruik van de geuzennaam ‘superjoden’. Interviews zijn onder andere met Daniel de Ridder (voetballer), Shmuel Kats (Rabbijn) en David Endt (trainer Ajax 1).

Metro: Ajax doet te weinig tegen gebruik geuzennaam
In dit artikel van Metro (20 oktober 2107) uit Frits Barend zich over de spreekkoren. Hij vindt de tegenreactie die dit oproept vreselijk. Hij vraagt om een hardere aanpak van Ajax zelf.

Lesformulier-Joden als geuzennaam
Les idee over Joden als geuzennaam