Secularisatie in het christelijke westen


Secularisering is de algemene term die wordt gebruikt bij de reductie van religie tot het individuele domein en de afname van de maatschappelijke invloed van religie. In Nederland is deze ontwikkeling al een tijd bezig, maar betekent dat dat religie écht zal verdwijnen?  En wat houdt religie eigenlijk precies in? In deze les wordt ingegaan op het begrip secularisering, welke vormen het kent en wat het betekent

Afbakening en definiëring
Om het onderwerp goed te starten, beginnen de leerlingen met de definitie van ‘religie‘ en hoe ze het begrip kunnen afbakenen. Ze starten hiermee na een paar korte introducerende vragen over het voortbestaan van religie. Het afbakenen en definiëren van religie doen ze aan de hand van de volgende drie elementen:

  • Het geloof in een hogere macht
  • Een manier van leven
  • Een vorm van aanbidding met rituelen en tradities

De leerlingen gaan zich bezighouden met wat religie precies betekent door
deze elementen van religie concreet te definiëren. Want is een hogere macht? Wat is een manier van leven? Wat zijn tradities en rituelen en wat is aanbidding? Door deze vragen en andere soortgelijke vragen te beantwoorden, kunnen de leerlingen komen tot een concrete definitie van waaruit zij vragen over religie beter kunnen beantwoorden. In de praktijk gaan de leerlingen vervolgens oefenen om religie beter te onderscheiden van wat religie niet is.

Is dit religie?
Gaat het ooit verdwijnen? Kunnen we zonder religie of, neemt het andere vormen aan? We onderzoeken dit door beelden van voetbalsupporters en ideologieën te analyseren en kenmerken van religie eruit te halen. Klassikaal worden filmpjes bekeken en samengewerkt. Volgens welke definitie kan iets wel of niet als religie gezien worden? En gaat religie echt verdwijnen of neemt het slechts andere vormen aan?

Zowel in het begin als aan het einde van de les krijgen leerlingen dezelfde vragen over het al dan niet verdwijnen van religie. Is hun antwoord veranderd aan het einde van de les en zo ja, hoezo?

Eventuele vervolglessen
De lessen erna wordt ingegaan op het moreel denken. Waar halen we de moraliteit vandaan als er geen religie, of religieus instituut, meer is zoals de kerk? En hoe kan het dat deze religieuze instituten verdwijnen? Moeten we dat wel willen, of is het een ontwikkeling waar we niet aan kunnen ontkomen? De christelijke achtergrond van ons moreel denken wordt in deze lessen duidelijk voor de leerlingen. Er wordt aandacht geschonken aan de actualiteit en de religieuze invloeden in wat op het oog lijkt op seculiere concepten, zoals het humanisme.

Dat en meer, in de levensbeschouwingslessen van meester Skordilis Lesinput 1 – Secularisering