Mediawijsheid: geluk vinden op sociale media.

Foto: Keith Fox
Foto: Mindspace Studio

Sociale media heeft verschillende kanten. Het is tegelijkertijd iets waar velen van ons veel tijd in steken. Van applicaties op je telefoon waar je eeuwig op kan scrollen tot handige programma’s waar je familie en vrienden mee te bereiken zijn. Aan de andere kant krijgt sociale media (zowel terecht als onterecht) vaak de schuld van problemen die zich in ons leven en in onze maatschappij manifesteren. Dat sociale media een impact maakt op ons leven is bekend. Hoe wij als mens omgaan met dit fenomeen is te beïnvloeden.

 

sociale media stress

Een van de elementen van sociale media die een negatieve impact op ons leven lijkt te hebben is de constante confrontatie met de ‘perfecte’ levens van anderen. In de blog van Penn Medicine  wordt dit helder uitgelegd. Wij zijn onszelf telkens aan het vergelijken met anderen omdat men voornamelijk de mooie momenten uit het leven online zet. Je upload natuurlijk ook niet je lelijkste foto’s! Dit heeft echter wel degelijk een effect op onze gemoedstoestand. Deze apps hoeven niet verwijderd te worden, maar het leren omgaan met sociale media zodat het bijdraagt aan jouw mentale gezondheid is belangrijk.

Het bovengenoemde artikel beschrijft ook wat je moet weten over welke applicaties het stressniveau het meest laten stijgen. Vervolgens beschrijft het gelukkig ook wat voor goed sociale media wel kan doen.

Het goed dat sociale media kan doen is ook interessant. Dit wordt ook besproken door Ernst-Jan Pfauth in zijn TED talk over het verslaan van de prestatiemaatschappij. Want het constant vergelijken van jezelf met anderen past enorm binnen deze prestatiemaatschappij. Wat weer bijdraagt aan de kans op een burn-out, stressklachten en een verhoging op andere mentale ‘ongezondheden’ en problemen. Het leven dat wij leven zien wij al snel als competitie. Een competitie om een goed leven te hebben. Het lastige hieraan is dat deze competitie natuurlijk niet te winnen is. Er is geen mens op aarde ‘de beste mens’. Dit legt Ernst-Jan echter een stuk beter uit dan dat ik dat zou kunnen! (vooral de TED-talk kijken dus)

De oplossing voor dit ongeluk zal ik wel vast uitleggen. Het vinden van menselijk geluk zit namelijk in het helpen van anderen; tijd spenderen met geliefden; verdwaald raken in een activiteit; nieuwe vaardigheden leren; dankbaarheid beoefenen.

Foto: Christopher Ott

Dit zijn maar een paar voorbeelden van geluk, evenals ik zojuist maar enkele van de problematische kanten van sociale media heb beschreven. Vandaar dat het lesformulier dat hieronder te vinden is gaat over een korte lessenserie die gericht is op mediawijsheid omtrent geluk en ontspanning (of het niet-gestrest-raken) en sociale media. Dit om onze leerlingen niet alleen handvatten te geven om de prestatiemaatschappij aan te kunnen of te kunnen veranderen. Maar ook om hen te laten ontspannen en de ethische keuzes die zij onbewust maken in de platformen die zij volgen nog eens te overwegen.

Het gaat om lessen met een rustig tempo waarin leerlingen (en de docent zelf) gemotiveerd worden om hun mediawijsheid te vergroten en een keuze te maken over het effect dat zij sociale media op hun leven laten hebben!

Autonomie

Begrijp mij ook alstublieft niet verkeerd. Deze les-input is zeker geen aanval op de sociale media. De bekende Netflix-documantaire: The Social Dilemma tekent de sociale media als een manipulerend orgaan dat ons enkel tracht te beïnvloeden. Het beeld is vooral dat de applicaties ons beïnvloeden in plaats van wij hen. Ik wil de genialiteit van deze applicaties ook niet ontkennen, maar het beeld dat Lena Bril schetst in haar artikel: Nee, je bent niet verslaafd aan sociale media vind ik zelf veel treffender. Zij erkent de problemen die sociale media kan verergeren bij mensen, zoals eenzaamheid, stress en verveling. Daarnaast legt ze uit, evenals Ernst-Jan Pfauth, dat de macht niet per se bij de internationale bedrijven ligt die deze apps ontwerpen, maar bij ons. Zij stelt dat wat wij kunnen doen om de sociale media-stress -verveling en -eenzaamheid tegen te gaan ligt in het bewust zijn van waarom wij sociale media gebruiken. We

Foto: Neil Soni

kunnen het bewust toepassen, onze notificaties uitzetten en ons bezig houden met wat ons wel geluk brengt.

Dat is waar deze lessenserie op gericht is. Leerlingen laten zien wat voor goeds zij uit sociale media kunnen halen in plaats van enkel aanwijzen wat voor kwaad de sociale media kan veroorzaken. Laten we met onze leerlingen in gesprek gaan over hoe zij met deze applicaties omgaan. En hen een gezonde, ontspannende en autonome omgeving aanbieden om bewust om te gaan met sociale media. Om zo allemaal wat media-wijzer te worden.

 

Lesformulieren-voor-een-lessenserie-over-Mediawijsheid-geluk-vinden-op-sociale-media.